مقاله تحلیلی: زلزله نورتریج

مقاله تحلیلی: زلزله نورتریج

ساعات اولیه صبح 17 ژانویه سال 1994، زمین در بخش شمالی دره سن فرناندو در ناحیه لس‌آنجلس، به‌شدت لرزید. مهندسی سازه نیز دچار تکان شدیدی شد. این اتفاق 25 سال پیش رخ داد و چه چیزهایی که از آن زمان تغییر نکرده‌اند!

خوشبختانه آمار مرگ‌ومیر کم بود (کمتر از 75 نفر)؛ اما خسارات مالی رقم فراوان ای داشت (بین 15 و 40 میلیارد دلار). بااین‌حال لس‌آنجلس منطقه بزرگی است؛ بعد از زلزله اگر شما بدون شنیدن خبرهای رادیو و تلویزیون به آن منطقه رفته بودید، می‌توانستید در اکثر نقاط شهر و نواحی دورافتاده رانندگی کرده و حتی متوجه نشده باشید که زلزله اتفاق افتاده است؛ اما اگر شما هم مانند هر مهندس سازه نگاه دقیقی می‌داشتید، متوجه علائم و شواهد زلزله در جای‌جای شهر می‌شدید (پنجره‌های شکسته، دیوارهای جان‌پناه فرو ریخته روی پیاده‌روها). همچنین ممکن است بر روی ساختمان‌هایی که آسیب شدید دیده‌اند و در میان دیگر سازه‌های آسیب‌ندیده پنهان شده‌اند، پا گذاشته باشید. همچنین گاهی ممکن است ساختمانی را دیده باشید که توسط یک نوار زرد رنگ احاطه شده است که نشان می‌دهد هیچ آسیب آشکاری وجود ندارد و از خود بپرسید، "اینجا چه اتفاقی افتاده است؟"

قبل از زلزله نورتریج، زلزله دیگری نیز در ناحیه لس‌آنجلس اتفاق افتاد که "مهندسی را دگرگون کرد"، زلزله سال 1971 سن فرناندو که تقریباً در ناحیه مشابه با زلزله  نورتریج قرار داشت. این زلزله برای بسیاری از مهندسان اولین شواهد بصری از اینکه یک ساختمان دارای ایمنی جانی اما آسیب دیده به چه شکل است، به وجود آورد. آسیب به وجود آمده باعث تغییرات قابل‌توجهی در آیین‌نامه ساختمان (UBC 1976 نسبت به UBC 1973) شد چراکه مهندسان مشاهده کردند که سطوح برش پایه طراحی بیش‌ازحد کم بوده و الزامات تهیه جزئیات، بخصوص برای انبارهای بتنی و قاب‌های بتنی (سازه‌های ساختمانی و بزرگراهی) نیاز به اصلاحات قابل‌توجهی داشت.

برمی‌گردیم به زلزله  نورتریج. مهم‌ترین و قابل‌توجه‌ترین آسیب‌ها عبارت بودند از: تخریب "پنکیکی" ساختمان‌های آپارتمانی چوبی بر روی ماشین‌ها، فروریزش سازه‌های عظیم بزرگراهی، واژگونی پارکینگ و ترک‌خوردگی و گاهی اوقات فروریزش قاب‌های بتنی غیر شکل‌پذیر. ساختمان‌هایی که ندرتاً در یک ناحیه بزرگ آسیب‌ندیده، دچار آسیب سنگینی شده بودند نشان دادند که تحریک زمین در یک حفره متمرکز بوده است که همان دره سن فرناندو است. در اطراف ساختمان‌هایی که متحمل برخی از خسارات منحصربه‌فرد دور از انتظار شده بودند نوار زردرنگی کشیده شد. در پشت این نوار، مهاربندهای ضربدری مستحکم مانند قوطی‌های آبجو آلومینیومی دچار پارگی شده بودند، اتصالات مقاوم خمشی فولادی جوشی حتی در ساختمان‌های سبک وزن با کف‌های چوبی دچار ترک‌خوردگی شده بود، بام‌های ساختمان‌های شیروانی فروریخته بودند و یک بیمارستان که برای استانداردهای سطح بالای لرزه‌ای طراحی شده بود آسیب دید و از حالت سرویس خارج شد.

به نظر رسید که حرفه مهندسی عمران تا زلزله سال 1994 از آگاهی کافی برخوردار نبوده و انواع خساراتی را که بخصوص در ساختمان‌های جدیدتر اتفاق افتاده مورد انتظار نبوده، چراکه آیین‌نامه به مقدار قابل‌توجهی از 20 سال قبل اصلاح شده و در سال‌های میانی پیشرفت‌های دیگری داشته است.

فشارهای ناشی از برنامه کاری و هزینه به مهندسان اجازه صرف زمان زیاد بر روی تئوریزه کردن تمامی جنبه‌های عملکرد یک ساختمان را طی یک رخداد شدید نمی‌دهند.

تاریخ شناسان می‌گویند که بیشتر از تحولات تدریجی، این تکان‌های دور از انتظار به سیستم است که اجتماع را تغییر می‌دهد. لذا این موضوع برای زلزله‌ها نیز صادق است. با آشکار شدن جزئیات خسارت، مشخص شد که جنبه‌های بسیاری از آیین‌نامه ساختمان بر اساس معیارهایی غیر از تجربه پیشین و داده‌های آزمایشی بوده است و آن ساختمان‌هایی که برای سطوح حداقل آیین‌نامه طراحی شدند خسارت بسیار بیشتر از آن چیزی که جامعه می‌توانست تحمل کند، تجربه کردند.

در 25 امین سالگرد زلزله  نورتریج، مجله STRUCTURE مجموعه‌هایی از مقالات درباره اینکه از زلزله  نورتریج چه چیزی آموخته شده است و این زلزله مهندسی سازه را چگونه تغییر داده است، منتشر خواهد کرد. این مقالات توضیح خواهند داد که ساختمان‌ها تا قبل از این زلزله چگونه طراحی می شده‌اند و چه تغییراتی صورت گرفته است.

منبع

 نوشته شده توسط تیم مترجمین موسسه 808

 اگر دوست دارید به تیم مترجمین 808 بپیوندید، با ما تماس بگیرید.

دریافت فایل PDF مقاله برای اعضای VIP رایگان است. سایر کاربران با پرداخت ۵۰۰ تومان می توانند اقدام به دریافت این فایل کنند.

PDF

برای مشاهده کامل این محتوا می بایست مبلغ مورد نیاز را از اعتبار خود پرداخت کنید

برای کاربران ویژه رایگان است

نوع فایل دریافتی :
PDF
اعتبار مورد نیاز : 500 تومان
دریافت فایل PDF و حمایت از ترجمه کنندگان500 تومان
پرداخت 500 تومان و مشاهده محتوا
درباره نویسنده
عکس‌های ali barzgar

علی برزگر

فارغ التحصیل کارشناسی ارشد گرایش زلزله دانشگاه صنعتی امیرکبیر.
سوالات مرتبط
عکس کاربر
0پاسخ
نحوه مدلسازی مواد SMA با SEISMOSTRUCT

سلام بنده در زمینه موادSMA و با استفاده از نرم افزار SEISMOSTRUCT کار میکنم. کسی هست که اطلاعاتی در این زمینه داشته باشه؟؟

عکس کاربر
2پاسخ
درخواست بررسی فرم طرح پایان نامه مرکز درمانی کودک از نظر سازه و معماری
با سلام و احترام بنده در پیوست، عکس مربوط به طرح پایان نامه ام را ذخیره کردم. ممنون می شوم اگر اساتید عمران و لرزه راهنماییم بفرمایند. این طرح مربوط به مرکز درمانی کودک است که برگرفته از الگوهای یو شکل در الگوهای موجود بیمارستان هاست. من در بحث لرزه ای اش کمی تردید دارم، به این جهت که پل های ارتباطی که در عکس علامت گذاشتم از نظر اینکه در آیین نامه عنوان شده که الگوهای با حروف لاتین در زمان زلزله باعث تمرکز نیرو و پیچش می شوند، آیا فرمی که من کار کردم صحیح است؟ و می توان از طرح دفاع کرد؟ ممنون پاسخگویی اساتید و دوستان خواهم بود.
عکس کاربر
0پاسخ
نرم افزار geopsy
با سلام از مهندسین عزیز خواهشمندم یک آموزش هم از نرم افزار geopsy (ژئوپسی) تهیه بفرمایند یا اگر مرجود هست در سایت بگذارید تا استفاده کنیم (http://www.geopsy.org). ممنون
ورود به بخش پرسش و پاسخ
  • برای ارسال دیدگاه وارد شوید یا ثبت نام کنید .
  • Comments

    در دانشنامه 808 بیشتر بخوانید ...

    تقویم آموزشی

    20 خرداد 1398
    انجمن سازه‌های فولادی ایران
    30 خرداد 1398
    دبیرخانه دائمی کنفرانس
    25 تير 1398
    دانشگاه ارومیه - انجمن آبخیزداری ایران
    20 آبان 1398
    پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله

    موسسه 808 نماینده موسسات جهانی در ایران

    پکیج استثنایی 808