مغزه‌گیری بتن یا کر‌گیری، Concrete Core Testing

مغزه‌گیری بتن یا کر‌گیری، Concrete Core Testing

اگر چنانچه مقاومت نمونه های آزمایش فشاری کمتر از حداقل مقدار تعیین شده در مشخصات فنی کار باشد، در اینصورت یا بتن واقع شده در سازه ضعیف است و یا نمونه های آزمایشگاهی بتن واقعا معرف بتن در سازه نمی باشند. برای بررسی قسمت های مشکوک سازه می توان آزمایش مغزه گیری بتن انجام داد.

معمولا مقاومت مغزه ها کمتر از مقاومت استوانه های استاندارد است. این امر تا حدی در نتیجه عملیات حفاری و تا حدی بدلیل عمل آوردن در کارگاه می باشد. صدمه دیدن مغزه ها در بتن های با مقاومت بیشتر، زیادتر است و Malhotra پیشنهاد می کند که برای بتن با مقاومت 40 مگا پاسکال کاهش در مقاومت میتواند تا 15 درصد برسد. انجمن بتن انگلستان یک افت 5 تا 7 درصد را منطقی دانسته است.

دستگاه مغزه گیری با متعلقات (Core)
برای انجام مغزه‌گیری بتن نیاز به تجهیزات خاص آن است؛ این دستگاه بنام CORE می‌باشد و از سه قسمت اصلی پایه – سر‌مته - الکترو موتور تشکیل شده است.

پایه آن توانایی نصب روی هر سطح صافی را دارد و با یک رول بولت دستگاه محکم در محل نصب می‌گردد تا از جابجایی دستگاه در هنگام مغزه گیری بتن جلوگیری کرده و مغزه ای سالم بدست آید. همچنین سر مته‌های آن که بصورت استوانه خالی می باشد و با طول حدود 60 سانتیمتر و قطر 1 تا 6 اینچ موجود می‌باشد بعلت الماسه بودن سر مته، مغزه‌گیری بتن بسیار سخت به همراه فولاد امکان‌پذیر می‌باشد.

این دستگاهی که آزمایش بوسیله آن انجام می شود، با سرعت زیاد می چرخاند و برای خنک کردن آنها حین کار از آب استفاده می شود. سرعت آب مورد نیاز بستگی به نوع دستگاه متفاوت بوده و متوسط سه لیتر در ثانیه می باشد. در صورتیکه بتن سخت شده دارای خلل و فرج باشد، مته بخوبی عمل حفاری را انجام نداده و نمونه کامل بدست نمی آید.

پس از نمونه برداری دو سطح بصورت مناسب برش، صاف شده، پس از وزن کردن و اندازه گیری ابعاد استوانه ای استاندارد و مغزه ها، نمونه ها کلاهک گذاری می شوند. نمونه های استوانه ای فقط از یک طرف کپینگ می شود، ولی مغزه ها از دو انتها کلاهک گذاری شده و طبق استاندارد ACI ضخامت لایه کپینگ باید در کمترین مقدار ممکن باشد (درحدود 2 میلیمتر) ولی متاسفانه بدلیل وجود مقداری زیادی ناخالصی ماسه در پودر کپینگ این ضخامت گاهی به پنج میلیمتر می رسد که ممکن است در نتایج آزمایشگاهی بتن تاثیر گذار باشد. نمونه ها پس از خشک شدن در هوای آزاد مطابق تمهیدات ASTM C42-90 شکسته می شوند.

آن گونه که آزمایش ها نشان میدهند، مقاومت نمونه هایی که بطور عمودی مته می شوند (در امتداد لایه های بتن ریزی) به خاطر اثار لایه ای، بیشتراز مقاومت مغزه هایی است که بطور افقی مته می شوند. اطلاعات منتشر شده دراین مورد متفاوت است، اما متوسط اختلاف ( حدود 8 درصد ) دراکثر موارد اعلام شده است. با اینکه نمونه های استوانه ای استاندارد بصورت عمودی آزمایش می شوند، نمونه های مکعبی معمولا درصفحه ای عمود برجهت بتن ریزی تحت آزمایش قرار می گیرند، بدین ترتیب تطابق بیشتری با مغزه هایی دارند که بصورت افقی مته شده اند.